Küerler ve Kürdistan

Kürt Ulusu ve Kürdistan Hakkında Herşey Burada

LÎNKÊN SPONSOR

Kürtler ve Kürdistan

Kürt Halkı ve Ülkeleri Kürdistan. Hakında kısa ve genel bilgiler ile internet üzerinde Kürtlerle ilgili bağlantılar bu site yer almaktadır.Kürt Halkını yakından tanımak isteyenler yada önyargı ve yanlış bilgi sahibi olanların tek bir noktadan daha rahat ve kolay bir biçimde bilgilere ulaşmları kolaylaştırılmıştır.Bu sitede Kürt Medyası,Kürt Tarihi,Kürt Müziği,Kürt Sineması,Kürt Tiyatrosu,Kürt Dili,Kürt Edebiyatı,Kürt İnterneti,Kürt Askeri Gücü,Kürdistan Federe Devleti gibi konular ile ilgili genel bilgi ve linkler bulabilirsiniz.Bu bir Hawar Kurdistan Media Group hizmetidir.

Kürdistan Haritaları

Özgür Kürdistan

(Kürdistan Federe Devleti)

Büyük Kürdistan

Kürdistan Bayrağı

Kürdistan Parlementosu

Kürdistan Hükümeti

Kürdistan Başkanı

KÜRT MEDYASI

KÜRT TARİHİ

1898 de Miqtad Eli Bedirxan’ın çıkardığı “Kurdistan” isimli gazetesi ile başlayan Kürt Medyası inişlerle çıkışlarla bugünlere gelmiştir.1932’de ilk latin alfabesini kullanan Hawar’dan,Güney Kürdistan’ın çıktığı dönemde ve daha sonralarıda en etkili dergisi olan Gelawêj’e Kuzey Kürdistan’ın tamamen Kürtçe yayınlanan ilk dergisi olan Tîrej’den ,Kuzey’in ilk %100 Kürtçe gazetesi Rojname’ye günümüze kadar 4 parçada ve Dünyanın çeşitli yerlerinde 1000’lerce Kürtçe gazete ve dergi yayınlandı.1991’de Güney Kürdistan’daki Xebat TV nin ilk Kürtçe yayının dan 1994’te Med TV ile birlikte dijital ve uydu yayını yapan televizyonlara kavuştu Kürt Halkı.Bugün çoğunluğu Özgür Kürdistan'da olmak üzere 400 civarında dergi,50 civarında gazete yayın yapmaktadır.Bunlarda Özgür Kürdistan'da yayın yapan 3 Kürtçe gazete günlüktür.Kuzeyde ve diğer parçalarda ise haftalık Kürtçe gazeteler mevcuttur.Özgür Kürdistanda 3 ü uydudan yayın yapmak üzere 20'nin üstünde TV bulunmaktadır.Bir o kadar da Kürt radyosu Özgür Kürdistan’da yaınlarını sürdürmektedirler.Avrupadan yayın yapan 3 uydu TV'si daha bulunmaktadır.Onlarca da Kürtçe radyo yayın yapmaktadır.Güney Kürdistan’da Pêyamnêr isminde ilk resmi Kürt Haber Ajansıda çalışmalarına 2005 yılında başladı.

Ortadoğu’da 550.000 kilometrekare yüzölçümüne sahip, 1639 tarihli Kasr-ı Şirin, 1923 Lozan Antlaşması’yla dört parçaya bölünmüş bir ülkedir. Eski istatistiklere dayanılarak yapılan tahminlere göre Kuzey Kürdistan’da (Türkiye parçasında) 25 milyon; Doğu Kürdistan’da (İran parçasında) 10 milyon; Güney Kürdistan’da (Irak parçasında) 8 milyon; Güney-Batı Kürdistan’da (Suriye parçasında) 1,5-2 milyon kadar olmak üzere toplam 45 milyonun üstünde bir Kürt nüfusu vardır. Kürtlerin ataları olan Medlerin siyasi olarak en belirgin biçimde tarih sahnesinde görülmeleri yaklaşık olarak 3000 yıl önceye yani M.Ö. 1000 yıllarına rastlar. Asur İmparatorluğu’nun egemenliği altında yaşamak zorunda kalan Mezopotamya halklarından biri olan Medler, M.Ö. 700 yıllarından itibaren bu köleci imparatorluğa karşı mücadeleye önderlik etmeye başlar ve diğer halkların da desteklerini alıp köleci Asur İmparatorluğunu yıkmayı başarıp M:Ö. 612 yılında Med İmparatorluğu’nu kurarlar

Devamı…..

İlgili Linkler

KÜRT MEDYASI PORTALI www.medyayakurdi.com

KÜRTÇE HABERLER www.hawardengubas.com

İlgili Linkler

www.dirokudewlet.hkmg.net

KÜRT MÜZİĞİ

KÜRT SİNEMA VE TİYATROSU

Kürt Müziğinin tarihsel-geleneksel kaynakları Dengbêjlerdir.Kürt Müziğinin temel unsurları Dengbêjler,Stranbêj,Lawikbêj ve Çîrokbêjlerdir.Dengbêjler öncelikle çok güçlü hafıza ve sese sahiptirler.Ayrıca Kürdistan Coğrafyasında sürekli dolaşarak ulusal bilincin oluşmasında ve Kürt Dilinin gelişmesinde çok önemli rolleri vardır.Kürdistan’dan binlerce Dengbêj çıkmıştır.19.yy yaşamış olan Evdalê Zeynikê,17.yy da yaşamış olan Selim Slêman, Kawis Axa,îsa Berwarî gibi isimler ilk akla gelen Kürt dengbêjlerîdir.1900 ile 1960 yılları arasında Kürt Müziği Kürdistan’da ki siyasi gelişmelerin etkisiyle parlak yada karanlık dönemler geçirmiştir.En büyük sorunlardan biri bağımsız-merkezi bir Kürt Devletinin olmaması nedeni ile Kürt Müziğinin sanayileşememesidır.Bir diğer sorun ise Kürdistan’ın parçalanmış olmasından ötürü ortak bir ruha sahip Kürt Müziğinin ortaya çıkmamadır.Ayrıca Türk Devletinin yoğun çabaları ile binlerce Kürtçe şarkının Türkçeleştirlilmesi de önemli sorunlar arasındadır. Bugün Kürt Müziğinde en çok modern(pop-rock-cazz-pop folk,etno-rock vb…),Geneleksel -Modernize edilmiş Kürt Halk Müziği ve Dengbêjlîk türlerinde eserler verilmektedir.Kürtler, Şakiro, Mehemed Şêxo, Tehsin Taha, Qarabete Xaço, Seid Yusuf ve Seid Hesen gibi müzisyenlerle bugüne ulaşan müzikal üretimlerini, modern bir alt yapıya evirmeyi başarmış bulunmaktadır.. Bugün, Kürtçe etno-rock yapan Ciwan Haco ve Kürt halk müziğinin önemli ismi Şivan Perwer uluslararası üne sahip iki sanatçıdır.

Kürt Sineması nın temelleri 1920’li yıllarda(Rohat Alakom’un verdiği bilgilere göre) Zerê ve Kurd-Êzdî isimli Ermenistan’da çekilen filmler ile 1930'lu yıllarda SSCB'de ve özellikle de Erivan'da yaşayan Kürtlere tanınan kültürel haklar ile birlikte Emil Ludwing'in yönetmenliğini üstlendiği, Kral Richard'a karşı Selahaddin Eyyubi'nin hikayesini anlatan "Selahaddin" isimli bu filmler ile birlikte atılmış oldu. "Mem û Zîn", "Xanî Dimdim" ve "Siyabendê Selîwan" gibi destanlar da aynı yönetmen tarafından beyaz perdeye yansıtılan filmler oldu.Kürt Halkının özgür-ulusal bir pazara ve maddi olanaklara sahip olmamaları gibi nedenlere Kürtler sinema alanında çok geride kaldırlar ve ancak 1992’de Nizamettin Ariç'in çektiği "Kilamek Ji Bo Beko" film ile Kürt sineması Dünya’ya gözlerini açtı.Ardından çekilen filmler ise Kürt Sinemasanın emeklemeye başladığı filmlerdi.son yıllarda Kürt Sineması’da gerçektende oldukça olumlu ve sevindirici gelişmeler yaşandı.Özellikle Güney Kürdistan’da ki büyük özgürlük ve değişen koşullar,Kürt Medyasının gelişmesi,yeni ve perspektif sahibi Kürt yönetmenlerinin çıkışı,Kürtlerin yaptıları sınırlı sayıdaki filmlerle uluslar arası alanda elde ettikleri başarı, Kürt Sineması için parlak bir gelecek sunan Kürdistan tarihi ve coğrafyasınun barındırdığı onbinlerce hikaye Kürt Sineması’nın bir an önce ayağa kalkmasını sağlayacak önemli etkenlerdir. Kürt Tiyatrosu Kürt Sinemasına oranla daha köklü ve daha gelişmiştir.Kürt Tiyatrosunun temellleri 1900’lü yıllarda Güney ve Doğu Kürdistan ile İstanbul’da ki Kürt Cemiyetlerinin çabalarıyla ilk atılmıştır.

İlgili Linkler

www.muzikkurd.com

İlgili Linkler

www.sinemakurd.com

KÜRT EDEBİYATI

KÜRT DİLİ VE KÜRT DİLİNİN ÖNCÜLERİ

Yazılı edebiyatı yüzyılllar öncesine dayanan Kürtlerin, sanatın tüm alanlarında yaptığı çalışmalar ve bugüne taşıdıkları eserler, fazla söze gerek bırakmıyor.Daha Öncesinde de Kürtçe yazılı Kürtçe eserler verilmişse de en bilineni olan Baba Tahir Hamadani(938-1010) Kürtçe'nin edebiyat ve sanat dili olabilecek yeterlilikte olmadığı görüşüne en iyi yanıtı veriyor.Daha öncesinde M.S 250 lerde yaşamış olan Mani,400 lerde yaşamış olan ve ANU ŞIRVAN-NUŞÎRVAN ismiyle bilinen bu kişiler Kürt dili ve edebiyatına öncülük etmiş kişilerdendirler. Modern Kürd edebiyatı her ne kadar Güney Kürdistan’da 1930’lardan beri eser veriyor idise de asıl şahlanış dönemi 1980’lerden itibarendir.Güney Kürdistan’ın 1991 de özgürleşmesi ve diğer parçalarda da ulusal bilincin yükselmesi ile birlikte Kürt Edebiyatındaki gelişme büyük ivme kazandı.Günümüzün en billinen Kürtçe şair ve yazarları başta Özgür Kürdistan olamk üzere Avrupa ve Kürdistan’ın diğer parçalarından şu isimleri sıralayabiliriz;Mehmed Uzun,HelîmYusiv,Şêko Bêkes, Ereb Şamılov, Hesenê Metê ,Mahmut Baksi,Cegerxwin,Mahmud Lewendî,Xelil Duhokî,Elî Mahmûd,Xebat Arêf,Murad Ciwan,Sîrwa Ezîz,Hecî Cefer,Mamo Jemo,Zinarê Xemo,Zekî Seyda,Musa Anter,Rojen Barnas,Dilawer Zeraq,Firat Cewerî,Arjen Arî,Siraç Bilgin,Dîary Qeredaxî,Sebrî Silê,Hesen Qizilci,Mem Bawer,vanî,Abdullah Nureddîn,Celalî,Salah Hussin Hama,Qedrîcan,Nureddîn Zaza,CanKurd,Aram Raşid,Xalid Faraj,Kakşar Oremar,Mehmet Bayrak,Osman Sebrî,Qenatê Kurdo,Cemşid Bender,Torî,Evdila Pêşew,Celilê Celîl,Perwîz Cihanî…Tabii ki burdaki isimler sadce örnek mahayiyetindedir.Daha günümüzün onlarca önemli Kürt yazar,araştırmacı ve şairin ismi burda yoktur

Kürt Dili günümüzde orta doğu ve yakın asyanın en çok konuşulan 4. dili ve yine Dünya üzerinde konuşulma,medya araçlarında kullanılma,ilk yazlılı eserlerini verdiği tarih ve birçok bakımından ilk 30 dil arasındadır.Kürt dili geçmişi binyıllar öncesine dayananan Hurriler döneminden Med-Medya dönemine Avesta(Med dili) olarak daha sonra çeşitli etkileşim ve aşamalaradan geçerek günümüze ulaşaşan kadim bir dildir Kürt dili.

Kürtçe Hind-Avrupa dil grubuna irer..Farsça,Afkanca,Peştunca gibi diller Kürdi dil gurubundaki dillerdir.Aynı kökten gelen Kürtçe ve Farsça’nın ilişkisi,Latinceden türeyen İspanyolca,İtalyanca ve Fransızca gibi dillerin ilişisi,benzerlik ve farklılıklarıyla paleledir..Ayrıca Kürt dilinin tarihinin Farsçadan daha eskiye dayandığı gösteren veriler de mevcuttur.

Günümüzde Kürtçe Federal Irakta 2.resmi dil ve Özgür(güney) Kürdistan'da 1.resmi dil durumundadır. Özgür Kürdistan'da ilkokuldan üniversiye,resmi dairelerde,resmi yazışmalarda,tüm devlet kurumlarda Kürtçe kullanılmaktadır.Ayrıca yüzlerce gazete ve dergi Kürtçe olarak yayınlanmakta hatta son dönemlerde bilimsel yayınlar da Kürt dilinde hazırlanmaktadır.Son dönemlerde Kürt bilimadamları buluşlarını Kürtçe isimlerle litaretürlere sokmaktadırlar.İleri teknoloji araçları,resmi,hukuki vb. alanlardada Kürdistan Federe Devletinde Kürtçe ağırlığını arttırmaktadır.

İlgili Linkler

www.wejeuziman.com

NIRXANDIN-ATOLYA WÊJE

PENA KURD

MEHNAME

PIRTUKXANEYA KURDÎ

TIRÊJ

HÊDÎ

PENÛSÎ KURD

WÊJEYA KURDÎ

SEMELNAME

PEXŞAN

HEYV

KURDISH Poetry

RAŞAAN

ADARXET

WARVAN

HEWARGEY MUKRÎYAN

ZIRWAN-REXNE-EDEBÎYAT

HELBEST

ARŞÎWA ÇÎROKAN

KANÎYA HELBESTAN

WARVAN

İlgili Linkler

Kurdish Language

Kurdish History

Travelling to Kurdistan

KÜRDİSTAN FEDERE DEVLETİ

DİĞER KÜRT YÖNETİMLERİ

4 Haziran 1992’de Kürdistan Parlementosu açıldı ve Kürt Milletvekilleri yemin ettiler.Kürdistan Hükümet ve Parlementosu iyi bir tempoyla çalışmaya başlamışlardı.Güney Kürdistan’da ki gelişmeler tüm Kürdistanlılar için özgür bir geleceğin habercisi olarak görülüyordu.4 Ekim 1992 yılında Kürdistan ulusal Parlementosu tarihi bir karar alarak “Kürdistan Federe Devletini” ilan etti.

Kürdistan Federe Devletinin ilanının ardından devletin temlleri;Kürdistan Hükümeti bakanlıkları,yönetim ve hukuki otorite,ulusal ordu,güvenlik güçleri,kültürel toplumsal kurumlar,eğitim kurumlar,iletişim kurumları kurulmaya başlandı.Kısa bir süre sonra PKK Kürdistan’ı egemenlikleri altında tutan Türkiye,Irak,İran ve Suriye’yi oldukça rajatsız eden Kürdistan Federe Devleti’ne karşı savaş açtı.Kürt düşmanları Özgür Kürdistan’ın iç düzenini karıştırmak ve bu oluşumun gelişmeden yıkılmasını istiyorlardı.Türkiye’de PKK’yi bahane ederek sınır ötesi operasyonlarla Özgür Kürdistan’a saldırıyordu. 2005 Şubatında Özgür Kürdistan ve Irak’ta genel seçimler gerçekleştirildi.Bu seçimde Kürt Halkı tarihi bir başarı elde etti.Kürdistan Ulusal İttifakı listesi Iark’ın genelinde %30 oy alarak Irak meclisine 70 temsilci gönderdi.Bu seçimlerle birlikte Kürdistan Parlementosu seçimleride yapılmıştı.PDK ve YNK’nin içinde bulunduğu ortak liste Kürdistan’da oyların %90’ını aldı.Ayrıca Kürtler Kerkük’te de büyük bir zafer elde etti.Böylelikle Kerkük’ün bir kez daha Kürdistani bir şehir olduğuda kanıtlanmış oldu.Tüm Dünya Türkiye’nin iddalarının safsatadan öte birley olmadığına da görmüş oldu.

Seçimin ardından gecikmeli olarakta olsa toplanan Kürdistan Parlementosu Mesûd Barzanî’yi Kürdistan Federe Devleti Başkanı olarak seçti.Ayrıca Celal Talabanî’de Iak Devlet Başkanı idi artık.

Özgür Kürdistan'da bağımsız olmasa da bir devlet var,onlarca Kürt medya organı ile,Kürdistan Hükümeti,Kürdistan Parlmentosu,Kürdistan Bakanlıkları,onlarca ulusal kurum,kuruluş,merkez,dernek ve örgütlenmeler(kültürel,siyasal,eğitimsel ve resmi) mevcut.Kürt Halkı tüm parçalarda yüzbnlerce şehid verdi,kan döktü,kanı döküldü,mücadele etti ve direndi fakat birçok konjöktürel,siyasi ve tarihsel nedenlerden ötürü bağımsızlığını elde edemedi.Fakat bugün Kürt Halkını tüm sorunlarının çözümü ve Kürt kültür,dil,edebiyat,müzik,mimari,sanat,bilim,teknolojisinin alanlarında gelişimin tek kapısı ÖZGÜR KÜRDİSTAN da dır.Kürtler tek bir milletse tüm gelişme ve kazanımlarda tüm Kürt halkına aittir.Bügün Kürt vatanının bir parçası özgürdür ve bağımsızlığa doğru gitmektedir.

-Doğu Kürdistan’ın bir kısmını kapsayan ve resmi olarak kimiyönetim haklarının verildiği Kürdistan Eyaleti bulunuyor.

http://www.iranonline.com/iran/kurdistan/images

-Avrupada çok ta etkili olmayan Batı Kürdistan Hükümeti var.

http://www.rojava.net

İlgili Linkler

Parlemena Kurdistan

Kurdistan Parliament

Encumenî Niştimanî Kurdistan

Kurdistan National Assemly

Hikumeta Kurdistan

Goverment of Kurdistan

www.dewletakurdistan.com www.krg.org

İlgili Linkler

http://www.iranonline.com/iran/kurdistan/images

http://www.rojava.net

KÜRT ASKERİ GÜCÜ

KÜRDİSTAN EKONOMİSİ

Özgür Kürdistan’da Pêşmerge Gücü yaklaşık 100 Bin civarındadır.Ayrıca 1997 yılında kurulan Kürdistan Özel Ordusu(Zawite Özel Ordusu) modern tekniklerle eğitilen Kürdistan’da ki önemli bir askeri güçtür. Bazı çevreler Kürtler hakkında olumsuz yargılar ileri sürerek onları dünya halklarına gerikalmış, aşiretçi bir halk olarak lanse etmiş ve Kürt askerileşmesi de bu tür anti propagandalardan fazla miktarda nasibini almıştır. Kürdistan Özel Ordusu(Zawite Özel Ordusu) çok kısa bir zaman zarfında bu tür çarpık zihniyet ve yaklaşım sahiplerinin maskesini düşürmüş, Kürtlerin büyük bir güven ve inanç sahibi olarak modern askeri güce sahip olabileceğini tüm dünyaya göstermiştir. Bu anlamda hem Kürdistan hem de yurt dışında yaşayan Kürtler için büyük bir moral – manevi güç olurken, düşmanın art niyetli planlarını boşa çıkararak ülkemize ve halkımıza yönelik hesaplarında daha temkinli olmaya mecbur etmiştir.

Genel olarak Kürdistan Federe Devletinde askeri alandaki en büyük sorun sayıxa yeterli olan ordunun ağır silahlarla yeterince donatılmamış olmasıdır.Eğer Kürdistan askeri Gücü ağır,modern ev güçlü silahlarla donatılırsa Kürdistan’ın karar alma-uygulama,etki ve Dünya’da pazarlık yapma gücü artar ve artık hiçbir güç Kürtleri piyon olarak göremez.

İlgili Linkler

Pêşmergeyên Kurdistanê

Leşkerên Kurdistanê

Arteşa Taybet a Kurdistan

Kurdistan Peshmerga Forces

İlgili Linkler

Aboriya Kurdistan www.aboriyakurdistan.tk

Kurdistan Development Corporation Limited.

KurDan Consult & Service

KÜRT İNTERNETİ VE TEKNOLOJİSİ

KÜRDİSTAN’DA BİLİM EĞİTİM

Kürtçe imkanlar dahilinde teknolojiyede ayak uydurmuya çalışıyor.Günümüzde Kürtçe yayın yapan yüzlerce web sayfası vardır.İşletim sistemleride yavaş yavaş Kürtçeye çevrilmektedir."Opera" isimli bir internet explorer programının da Kürtçe sürümü yayınlanmıştır.Ve benzer çalışma ve gelişmeler ard-arda Kürt Halkının ve Kürtçe’nin hizmetine girmektedir. Yani artık isteyen her Kürt internette Kürtçe dolaşabilir,bilgisayarını Kürt dili ile kullanabilir bir seviyeye gelmek üzeredir..Linux ve Windows'un Kürtçe'leştirilmesi için de çalışmalar sürmektedir.Yeterli düzeyde olmasada bu ve benzeri çalışmalar devam etmektedir.Kuzey Kürdistan'da cep telefonu menüleride Kürtçeleştirilip piyasaya sunulmuştur.

Bugün yüzlerce ve hemen her konuda Kürt Web sitesi bulunmakta ve bunların sayısı artmakta ve içerkleri gelişmektedir.

Özgür Kürdistan'da ilkokuldan üniversiye,resmi dairelerde,resmi yazışmalarda,tüm devlet kurumlarda Kürtçe kullanılmaktadır.Bugün Özgür Kürdistanda

Zankoya Selahhaddîn-Hewlêr(Selahhaddîn Üniversitesi-Erbil),

Zankoya Silêmanî(Silêmanî Üniversitesi),

Zankoya Duhok(Duhok Üniversitesi),

Zankoya Koyê(Koyê Üniversitesi) ve

Zankoya Kerkuk(Kerkük Üniversitesi)

olmak üzere 5 tane ağırlıklı Kürtçe eğitim yapan üniversite bulunmaktadır.Doğu Kürdistan’da ise Zankoya Kermanşah(Kirmanşah Üniversitesi) ve Zankoya Kurdistan(Kürdistan Üniversitesi) bulunmaktadır.

Kuzey Kürdistan’da Kürt Ulusu bu en meşru haktan mahrumdurlar ancak birkaç tane paralı kurs ile Kürt Halkının gözü boyanmaya çalışılmaktadır.

İlgili Linkler

Kurdish Point

Kurdistan Malper

Kurd Land

Wîndowsa Kurdî

Linuxa Kurdî

Kurdish Linux

Linuxî Kurdî

I. Explorera Kurdî-Opera

Kurdish PHP-NUKE

Kurdî Web