Kurd û Kurdistan - Derbarê Kurd û Kurdistanê de

English Türkçe

Derbarê Kurd û Kurdistanê de

LÎNKÊN SPONSOR

Kurd û Kurdistan

Nexşeyên Kurdistan

Kurdistana Azad

(Dewleta Federe ya Kurdistan)

Kurdistana Mezin

Ala Kurdistan

Parlemena Kurdistan

Hikumeta Kurdistan

Serokê Kurdistana Azad

MEDYAYA KURDÎ

DÎROKA KURDISTAN

Wekî tê zanîn rojnamevaniya kurdî bi Rojnameya Kurdistan ku di sala 1898 an de derdiketîye destpêdike.Ev rojname 22 Nîsanê de dest bi weşanê kirîye.22 ya Nîsanê lewma wekî salvegera rojnamegerîya Kurdî tê pîroz kirin û li Kurdistana Başûr jî ev roj bi awayekî fermî wekî roja “Rojnamegerîya Kurdî” tê qebûl kirin.Ev rojname di sirgunê de derket holê ango mejûya rojnamegerîya Kurdî di sirgunê de derdikeve holê.Rojnameya Kurdistan ji alîye Miqdad Mîdhet Bedirxan ve li Qahîreyê hatîye derxistin. .Piştî Miqdad Mîdhet Bedirxan birayê wî Ebdurrehman Bedirxan dest bi weşandina wê kir.Rojnameya Kurdistan piştî Qahîre li Swîsre û Londonê jî hatîye derxistin.Hejmarê dawîya Rojname Kurdistan (no: 30-31) 14 adar di sala 1902 yê derket.

Ji vê demê pêve bi sedan kovar û rojname li grî delfetan rolên xwe belavkirina bîrûbawerîyên peşketinxwaz û çandî û neteweyî de lîstin.Kovarên wek Gelawêj û Hawar jî mînakên herî ya vê yekê bû.Di sala 1932'an de li şamê kovara bi navûdeng Hawar dest bi weşanê kir.Xwedîye wê kovarê Celaled Elî Bedîrxan bû dîsa Bedîrxanek di dîroka Kurdan de guhertin û erxekek mezin pêk anî.Hawar bi tîpên latinî dest bi weşanê kiribû.Cara yekem bu ku elfebeya latinî bo kurdî dihat cêbecekirin.Kovara Gêlawêj jî di demê xwe de bi rastî jî stêra geşa rojnamegerîya kurdî bû.

Bi dûv dehan sal XEBAT TV ku li Duhokê di sala 1992an de hate damezirandin û hin jî bi navê K.TV-DUHOK weşan dike, televîzyona yekemîn a bi Kurdî di nava Kurdistan da bû.MED TV ku li derwey Kurdistanê hatibû damezirandin yekemîn televîzyona Kurdî bû ku netewî,satalaytî-navneteweyî weşan dikirRewşa mediyaya Kurdîya îroyîn astekî başde ye.Lê hin jî pirsgirîkên wekî dezgeh bun,profesyonelî,kêm buyîna reklam û rewşa aborîya dijwar,meseleya elfeba,ji xeynî Kurdistana başur astengên dewletên dagirkerên Kurdistanê,keşeya partîvanî û ne serbixwe buyîna medyaya Kurdî û hwd... berdewamin.Keşêyek din jî meselaya sîyasîye.organên mediyaya Kurdî girêdayê partîyane.Li cîhanê jî %100 media ne sebixweye.Helbet ev tişteke xwezayîye.Lê dive rojnamegerîya Kurdî xwe nêzî serxwebunê re bikşîne.Divê çapamenîya Kurdî Kurdperwerî,niştimanperwerî,demokratîk,modern,profesyonel bûn,rast bûn,sirûşthezî,rizgarî û pêşketina Kurdistan û berjewendîya gelê Kurd wekî esas bipejirîne.

Îro piranîya wan li Kurdistana Azad,nêzî 500 kovar,50 rojname weşanê dikin.Ji vana 3 rojname ku li Kurdistana Azad weşan dikin rojnameyên rojana ne.Li Kurdistana Bakur û Rojhilat rojnameyên hefteyî,panzdehrojî jî heye.Li Kurdistana Azad ji 20ê zêdetir televizyonên Kurdî heye ji vana 3 televizyon bi navê Kurdistan TV,ZagrosTV û Kurdsat TV bi avayekî satalaytî weşanên xwe didomînin yên din jî bi şêweyekî cigayî-hêremî weşan dikin.Biqasî wan jî radyo li Kurdistana Azad weşanên xwe berdewam dikin.Her wiha li Kurdistana Azad bi navê Pêyamnêr Ajansa Dengûbasên Kurdî sala 2005an de bi avayekî fermî dest bi weşanê xwe kir.Her wiha li Ewrûpayê jî 3 televizyonê satalaytî heye.

www.medyayakurdi.com

Zanînnameya Grand Birîtanîk (c/15 Çap:1911) xala Kurdistan de wiha tê gotin;”Pirsa -Kurd kîne?- di dîrokê de gelek caran hatine kirin.Hatina Ksenefon bi deh hezar leşkeran ku berîya zayinî 410’an de rastê Kardokan(Kurdokan) hatibûn têra bersivê dikir.Ji van şopan tê zanîn ku Kurd kevintirîn nijadê Cihanîye û Greek û Persan şarewîya xwe ji Kurdan hînbûne û mejû û zimanê Persan şaxekî ji ziman û mejûya Kurdane”.

Belê Anqsiklopedîya Birîtanîka wiha dibêje,lê çikas haya me ji dîroka me heye.Emê heta kengî xwe “piçuk”,”paştamayî”,”ne xwedî zimanekî dewlemend” û “xwedî dahatûyekî tarî” bibînin.Gelê Kurd ji B.Z.(beriya zayinî-îsa) salên 10 hezaran ve wekî qevmîyet li ser vî Cihanê wek ji nav gelên herî kevintir de cihê xwe girtîye û bêgûman heta bedawîyê her bimîne. Diroka gelê Kurd gelek qedîm û dewlemend e.Şaristanîya Kurdî ji nav kurahîya dîrokê bi serkeftinên girîng hatiye roja me û mora xwe li dîroka cîhanê xistîye.Dirokê de yekem padişahê Kurdan “Tosa”(Diyakos) ye.Gelê Kurd di dîrokê xwe de bi navê MEDYA imparatorîyek herî xurt avakiriye û piştî MEDAN gelê Kurd nikarî buye carekî din dewletek wisa bihêz û berfireh avabike.Zimanê Kurdî ji wek Avesta(Medî) dest bi çêbûnê ye kirîye.Di konaxa didoyanda wekî Pehlewî û konaxa sêyem de jî zimanê Kurdîya îroyîn derketîye holê.Komalên wekî gutî,Hurrî,Kasî,Nayirî,Lolo,Subarî û hwd... pêşîyên gelê Kurdin. MEDAN bi sedsalan desthilatdarîya xwe parast û hemû êşîrên Kurdan û êşîrên ku piştre bingeha Persan pêk anîne di banê Imparatorîya MEDAN de di nava aşitî de jiyan.Piştî rûxandina dewleta MEDAN gelê Kurd bi wekî Kardûkan derketin dîka mejûyê.Di vê demê de ji azerbaycana îro heta kendava basrayê di bin destê Kurdan de bu.Li Kurdistanê piştî salên B.Z 200’an dagirkerî dest pê kirîye û yek bi yek Makedonya,Roma, Part, Sasanî, Ereban,Selçuqiyan,Akqoyunli û safevîyan,Osmanîyan istîla pêk anînê.Ji ber istilayan bi avayekî xwezayî dewletek yekbûyî ne hatîye damezirandin jî gelek dewletên Kurdan a bihêz hatine avakirin.Wekî Dewleta DEYLEM(923-055),DOSTKÎ(957),REWADÎ(900),ZEND, HESENWEY(1107),HEMDANÎ(833-991),EYYUBÎ(1100-1300),ŞEDDADÎ,LOR,MERWANÎ(985-1085) û bi dehan dewlet û prenstîyên din hatine avakirin.Piştî sedsala 16an jî gelek mirektî û hikumetên Kurdî hatine avakirin û saya wan dewletan şaristanîya Kurdî xwe gihandîye dema îro.Piştî dagirkerîya Osmanîyan wekî gelek milletên din gelê Kurd jî bo serxwebûnê welatê xwe hewl daye.Belam ji ber asûna xwe ya jeo-politik a Kurdistan,paşdemayîna civaka Kurd,di nav civaka Kurd de nebûyîna çîna rewşenbîrî,ziyana ku ku bi sedsalan li Kurdistan hatine kirin,bêzar bûn û tirsa dewletên Cîhanê ji diroka Kurdan û nexwestina wan a Serbixwebûna Kurdan,kêşeya olî û gelek sedem û arîşeyên din gelê Kurd serxwebûna xwe dest nexistîye.Piştî şerê cihanê yekem Kurd di peymanê lozanê de firsendek zêrîn bi dest xistine.Di peymana Sevr de serbixwebuna Kurdistan hatiye pejirandin.Lê Sevr de gelek xalên ku Kurdan eciz kiriye jî bune û Kurd û hêç hêzêkî din xwedî li peymana sevrê derneketine.Kurd wê demê de nizanîbûn ku peymaneke ji sevrê hezar hezar carî girantir peymanek bo kurdan bêne morkirin.Lê wisa bû ji ber dek û dolabên kemalistan û birexistin ne buyîna Kurdan carekî din Kurdistan di nav dagirkeran(Tirkîye,Iraq,Surîye,Iran) de hat parvekirin.Di sedsala 20’an de jî wekî Serhildana Şêx saîd,Dersim,Çiyayê Agirî,Serhildana Mistefa Barzanî,Şêx mehmûd,Bedîxanîyan û gelek serhildanên Kurdan bo azadîya Kurdistan çêbû.Lê yek ji wan jî negihişt encamê.Di sala 1946an li rojhilatê Kurdistanê Komara Kurdistanê Mahabê hat îlan kirin.Lê ev komara yekemîn a Kurdan ku di nava hemû gelê Kurd bû hêvîyekî mezin afirand, di nav salekî de hat rûxandin.Herî dawî jî 1992’an de Dewleta Federe A Kurdistan hat îlan kirin.Ev dewleta federe hin jî girêdeyê Iraqêye û çavên hemû Kurdan li vê beşa azad a Kurdistanê de ye û her roj berew serxwebûnê diçe.Netewên wekî Greekan ku di dîrokê de Cihêkî mezin girtine û piştî dagirkerîya Osmanîyan Greekan jî gihîştine otorîte yên xwe ya sîyasî.Hinek netewên din jî ji holê rabune.Bê guman Netewa Kurd jî wekî Greekan carekî din vegere hêza xwe ya berê.Bêşik Neteweya Kurd di Rojhilata Navîn de gelê herî kevn û mezin yê dêmhatîye.

Girêdanên Peywendîdar

www.medyayakurdi.com

Girêdanên Peywendîdar

www.dirokudewlet.hkmg.net

MÛZÎKA KURDÎ

SÎNEMA Û ŞANOYA KURDÎ

Çavkanîya gelêrî-dîrokîya Mûzika Kurdî Dengbêjin.Hêmanên bingehîn a Muzîka Kurdî Dengbêj,Stranbêj,Lawikbêj ve Çîrokbêjan e.Dengbêj xwedî hiş û dengekî bihêzin.

Her wiha ji ber ku li erdnîgarîya Kurdistanê her tim digerin pêkanîna hişmendîya netweyî de rolekî girîng leystine.Ji Kurdistanê bi hezaran dengbêj derketîye. Evdalê Zeynikê ku di sedsala 17an jiyaye,Selim Slêman,Kawis Axa,Meyremxan,Hesen Cizrevî,Qerebetê Xaco,Îsa Berwarî jî hin dengbejên ku cara pêşî tê hişa mirov.

Radyoyên Bexda,Tehran û Êrîvan pêşketina Mûzika Kurdî de rolekî girîng leystine. Mihemed Arif Cizrevî,Meyrêmxan,Hesen Cizrewî,Hesen Zîrek Aram Tigran,Şakiro,Qerebetê Xaco,Eyşê Şan û gelek navên din bi wan radyoyan dengên xwe gihandine guhdarvanên Kurd.

Di Muzika Kurdi de herî zêde di şêweyên mûzika gelêrî a Kurdî,mûzaka gelerî aKurdî yê modernizekirî, modern(pop-rock-cazz-pop folk,etno-rock…) û şêweya Dengbejî deberheman tê hilberandin.Kurd hilberîna xwe ya muzikal bi hûnermendên Şakiro, Mehemed Şêxo, Tehsin Taha, Qarabete Xaço, Seid Yusuf ,Seid Hesen,Hesen Zîrek hatiye roja îro edî karine ku perisînin binesazîyake modern.Îro Mûzika Kurdî xwedî hunermendên wek Ciwan Haco û Şivan Perwer ku di qada navneteweyîde bi navûdengin.

Bingehên Sînemaya Kurdî bi filmên Zerê û Kurd-Êzdî di salên 1920’î de (li gor agahdarîya ku Rohat Alakom daye) li Ermenîstanê hatibû kişandin û filmên ku bi derhênerîya Emil Ludwing di salên 1930’î disa li Ermenîstanê kişandibû navê filman "Selahaddin", "Mem û Zîn", "Xanî Dimdim" û "Siyabendê Selîwan" destanên Kurdî re hatiye avêtin .Ji ber nebûna bazarakê netewî-azad û ji ber astengîyên aborî û sîyasî Kurd di qada sînemayê de gelek paş de man.Di vê navbera dirêj de di qada sînemayê de hin xebat pêk hatibin jî bi awayekî ciddî û profesynel di sala 1992’an de bi filma Nizamettin Ariç bi navê "Kilamek Ji Bo Beko" Sînemaya Kurdî çavên xwe li Dinyayê vekir.Bi filmên ku piştre hat kişandin jî sînemaya Kurdî dest bi çaplûkî çûnê kir.Di salên dawî de bi rastî ji pêşketinên erênî pêkhat.Bi taybetî azadîya li Başurê Kurdistanê û mercên ku hat guherandin,pêşketina Medyaya Kurdî,li dar xistina festivalên filmên Kurdî,derketina derhênerên Kurd ku xwedî perspektîf,serkeftina filmên Kurdî ku di festivalên navneteweyî de bidestxistin,bi hezaran çîrokên ku dîrok û coxrafyaya Kurdistan dihewîne ku bo sinemaya Kurdî pêşerojeke ronal pêşkeş dike û xalên din bo rabûna ser pêyan a Sinemaya Kurdî faktorên girîngin.

Geşedana şanoya Kurdî ji sînemaya Kurdî cûdatir bûye.Ji ber ku afirandina delfetên maddî li gor sînemayê hin hêsantir û cewaztir e.Bingehên şanoya Kurdîya îroyîna di destpêka salên 1900î de hatiye danan.Yekem berhemên şanoya Kurdî li stanbolê û rojhilatê Kurdistanê derketine holê.1930î bi taybetî li rojhilatê Kurdistanê ji aliyê wek kesên Mîr Seyfedîn, Teqîxanê Raber, Simayîl Şakirî şanoyên Kurdî hatine avakirin û listikên Kurdî hatine nîşandan

Girêdanên Peywendîdar

www.muzikkurd.com

Girêdanên Peywendîdar

www.sinemakurd.com

WÊJEYA KURDÎ

ZIMANÊ KURDÎ Û PÊŞENGÊN WÎ

Milletekî wekî Milleta Kurd ku wêjeya wî ya nivîskî bi sedan sal berê destpêdike,xebatên ku di her warê hunerê de hatine kirin zêde gotin nahêle.Sedsalên berê de kesên wek Mani(Derdora 250 P.Z ) û Anu Şîrvan (Derdora 400 P.Z) jî berhemên nivîskî bi zimanê Kurdî hatibe dayîn jî kesê ku ji herî zêde nasnakirin û wekî destpêk tê pejirandin Baba Tahirê Hamadanî(938-1010) ye.

Ji vana belkî ser Kurdan herî zêde bibandor bûye Ehmedê Xanî (1651-1707) ku berhema wî yê bi navûndeng û giranbuha Mem û Zîn ve tê nasîn.Ehmedê Xanî 350 sal berê xwedî hişmendiye neteweyî bûye hin Kurdên ku îro jî nikarin vê hêstiyarî nîşan bidin.Li gel Ehmedê Xanî navên wek Feqiyê Teyran, Melayê Cizîrî,Pirêmerd,Nizamî,Melayê Batê û hin navên din jî morên xwe li Edebiyata klasik a Kurdî xistine.

Edebiyata Modern a Kurdî li Kurdistana Başur her çiqas ji salên 1900an de berhem dida jî pêşketin û zêde bûna berheman piştî 1970an pêk tê.Piştî 1991ê azad bûna Kurdistana Başûr û di perçeyên din de jî bilindbûna hişa neteweyî bi xwe re zêdebûna lêzahîya pêşketina Wêjeya Kurdî jî anî.

Di rojame de hin navên helbestan û nivîskarên ji Kurdistana Azad,perçeyên din ên Kurdistan û Ewrûpa wiha dikarin rêz bikin.

Mehmed Uzun,HelîmYusiv,Şêko Bêkes, Ereb Şamilov,Hesenê Metê ,Mahmut Baksi,Cegerxwin,Mahmud Lewendî,Xelil Duhokî,Elî Mahmûd,Xebat Arêf,Murad Ciwan,Sîrwa Ezîz,Hecî Cefer,Mamo Jemo,Zinarê Xemo,Zekî Seyda,Musa Anter,Rojen Barnas,Dilawer Zeraq,Firat Cewerî,Arjen Arî,Siraç Bilgin,Dîary Qeredaxî,Sebrî Silê,Hesen Qizilci,Mem Bawer,vanî,Abdullah Nureddîn,Celalî,Salah Hussin Hama,Qedrîcan,Nureddîn Zaza,CanKurd,Aram Raşid,Xalid Faraj,Kakşar Oremar,Mehmet Bayrak,Osman Sebrî,Qenatê Kurdo,Cemşid Bender,Torî,Evdila Pêşew,Celilê Celîl,Perwîz Cihanî…Navên ku li vir de hatine rêz kirin tenê hin mînakin gelek nivîkar,lêkolînvan û helbestavên giranbûha hene ku navê wan nehatiya nivîsandin.

Zimanê Kurdî di roja me de li Rojhilata Navîn û Asyaya Nêzik de zimanê 4’emîn ku herî zêde tê axaftin û Cihanê de di nav 30 zimanên sereke de cih dih digre li gor pîvanên wekî rêjeya axaftinê,bikaranînê di amûrên medyayê de,mejûya danîna berhemên pêşîn yên nivîskî. Weku hemû zimanên dewlemend û şareza zimanê kurdî jî ji kurahîya mejûyê peyda bûye û bi bingeh û basûtê xwe ya bihêz xwe gihandîye roja me ya îroyîn.Zimanê Kurdî ku rabirdûya wan berîya hezaran salan dayanır.Ji serdema Hurrîyan li serdema Medan ve wek Zimanê Avesta(Zimanê Med-Medya) hatiye û gelek gonaxan derbas buye û gihiştiyê serdema me.

Îro Zimanê Kurdî Iraqa Federal de duyemîn zimanê fermî û Kurdistana Azad(başûr) de jî yekemîn zimanê fermîye.Li Kurdistana Azad de ji dibistana seretayî heta zaningehê,li dezgehên fermî,di ji hev nivîsînên fermî de,hemû sazîyên Dewleta Federal a Kurdistanê de zimanê Kurdî tê bikaranîn.Bi sedan kovar,bi dehan rojname,bi sedan pirtûk,albûm û hwd. bi Kurdî derdikeve.Di alavên ragihandinê pêşketi û qadên fermî,dadî hwd. de Kurdî li Dewleta Federal a Kurdistanê giranîya xwe roj bi roj zêdetir dike.

Girêdanên Peywendîdar

www.wejeuziman.com

NIRXANDIN-ATOLYA WÊJE

PENA KURD

MEHNAME

PIRTUKXANEYA KURDÎ

TIRÊJ

HÊDÎ

PENÛSÎ KURD

WÊJEYA KURDÎ

SEMELNAME

PEXŞAN

HEYV

KURDISH Poetry

RAŞAAN

ADARXET

WARVAN

HEWARGEY MUKRÎYAN

ZIRWAN-REXNE-EDEBÎYAT

HELBEST

ARŞÎWA ÇÎROKAN

KANÎYA HELBESTAN

WARVAN

Girêdanên Peywendîdar

DEWLETA FEDERE YA KURDISTANê

RÊVEBERÎYÊN KURD

4ê Hezîranê de Parlementoya Kurdistanê vebû û parlementaran sond xwarin.Parlemento û Hikumeta Kurdistanê bi tempoyeke baş dest bi karên xwe kirin.Pêşveçûnên ku li başurê Kurdistanê dibû ne tenê bo Kurdistanîyên Başur bo hemû Kurdistanîyan dibûn tovên hêvîyên nû.Di 4ê Cotmeha 1992an de Parlemena Neteweyîya Kurdistan biryerekê dîrokî vergirt û “Dewleta Federe ya Kurdistan” îlan kir.Yekem serokê parlemena Kurdistanê Cewher Namiq bû.

Li pêy îlan kirina Dewleta Federe ya Kurdistan bingehê dewletê:wezaretên Hikumeta Kurdistan,desthilatîya rêvebirî û dadî,artêşa neteweyî,hêzên ewlehîyê,dezgehên çandî-civakî,dezgehên perwerdehî û ragihendinê hêdî hêdî hat demezirandin.Piştî demekê kin PKK êrîşê bir ser Dewleta Federe ya Kurdistanê.Bi îlan kirina Dewleta Federe ya Kurdistan dewletên dagirker Tirkîye,Iran,Iraq û Sûriye pirr eciz bûbûn.Lewma jî dixwastin hundirê Kurdistana Azad tevlihev bikin û Tirkîye jî bi vê avahî bi bahaneya PKK êrîşî ser Kurdistana Azad dikir.

Di Sibata 2005ê de,Li Kurdistana Azad û Iraqê hilbijartinên giştî pêk hat.Di vê hilbijardinê de Neteweya Kurd encamekî dîrokî bi destxist.Listeya Hevpeymanîya Kurdistan ku gelek partîyên Kurdistanê tê de cih digirt li seranserî Iraqê de %30 deng vergirt û 70 parlementer xist parlemane Iraqê.Her wiha bi vê hilbijartinê hilbijartinên Parlemena Kurdistan jî hat kirin.Parlemena Kurdistanê de jî listeya ku PDK,YNK û hin partiyên din têde cih digirtin ji dengan bi qasê %90 deng vergirtin.Bi vê avahî Hikumetên Kurdistan bi temamî bû yek.Di vê hilbijartinan de Kurdan serkeftinek mezin di Kerkûkê de jî bi destxistin.Kerkûk, carekî din eşkere bû ku bajarekî Kurdistanîye.Her wiha di hilbijartinên Iraqê de li ber hemû Cihanê eşekere bû ku angaştên Tirkan vikûvalaye,Enîya Tirkmenan ku bo bêistiqrar kirina Kurdistan bi destê Tirkîyê hatibû damezirandin tenê li dora %1 deng girt.Di kombûna yekem a Parlemena Kurdistanê de bi yek dengî, Rêzdar Mesûd Barzanî wekî Serokê Dewleta Kurdistanê hat hilbijartin.Her wiha Celal Talabanî jî bû serokkmarê Iraqê.

Bi 2-3 hevokan ji xeynî Dewleta Federe a Kurdistan rêvebirên din yê Kurd jî nasbikin.

-Niha li rojhilatê Kurdistanê eyaletek bi navê Kurdistanê heye.

http://www.iranonline.com/iran/kurdistan/images

-Li ewrûpa hin konferderasyonên Kurdistanî hene.Her wiha Hikumeta Rojavayê Kurdistanê ya Dervey welat heye.

Girêdanên Peywendîdar

Parlemena Kurdistan

Kurdistan Parliament

Encumenî Niştimanî Kurdistan

Kurdistan National Assemly

Hikumeta Kurdistan

Goverment of Kurdistan

Girêdanên Peywendîdar

http://www.iranonline.com/iran/kurdistan/images

http://www.rojava.net

HÊZA LEŞKERÎYA KURDISTANÊ

ABORÎYA KURDISTANÊ

Ji sedhezarî zêdetir hêza Pêşmergeya Kurdistanê heye.Her wiha sala 1997an de Arteşa Taybet a Kurdistan(Arteşa Taybet a Zawite) hat avakirin.Lêşkerên Arteşa Taybet a Kurdistan bi rêbazên nûjên tên perwerde kirin.Sistema bipere tê bikaranîn.Ev tişt jî dibe sedema profesyonel bûyîna vê arteşê. Arteşa Taybet a Zawite li hemû Dinyayê daye îspat kirin ku gelê Kurd jî dikare xwedî arteşekî modern û pêşketi be.

Di Hêza Leşkerîya Dewleta Federe ya Kurdistanê de kêşeya herî mezin nebûyîna çekên girane.Ger hemû hêza leşkerîya Kurdistanê bi çekên giran,modern û bihêz were arastin vê hêz, tevger,bandor,hêza biryar dayîna Kurdistan jî zêdetir be.Her wiha ger gelê Kurd bixwaze di Cihanê de bibin hêzekî mezin divê Hêza Lêşkerîya Kurdistan bi her avahî xwe modernîze bike û pêşxe.

Aborîya Kurdistanê de giranîya mezin a çandinîyê heye.

Ger mesleya Kerkûkê çareser be û Kurdistan bikare be dewlemendîyên xwe bikarbîne vê demê aborîtya Kurdistan bi hêzekî mezin pêşkeve û Kurdistan bibe hêzekî mezin û welatekî pêşketî û berdewamî.Niha hatinîya Aborîya Kurdistana Azad çandinî,ajeldarî,bêş(vergi),hatinên derîya sînorê,alikarîyên welatan, û pêşketinên din sektorên avadanî,avahîsazî,muhendisî û bêşen ku ji şirketên biyane têngirtin pêk tîne.Divê ihracat zêde be û sistema bazara vekirî ser hîmen netewî were avakirin.Divê pêşarojê de dewlet destê xwe ji sekora xizmetê vekişîne.Lê bi yasayan hîmên neteweyî ser bingeha babetên nûjen werin parastin.

Li Kurdistana Azad divê giranîya pîşesazî û serktorên xizmetê pêşkevin da ku Kurdistan xwedî aborîyeke baş be.

Bandora Benqeya Nevendiya Kurdistan di pêşketina aborîya Kurdistanê de zêde dibe.

Girêdanên Peywendîdar

Pêşmergeyên Kurdistanê

Leşkerên Kurdistanê

Arteşa Taybet a Kurdistan

Kurdistan Peshmerga Forces

Girêdanên Peywendîdar

Aboriya Kurdistan www.aboriyakurdistan.com

Kurdistan Development Corporation Limited.

KurDan Consult & Service

ÎNTERNETA KURDÎ Û TEKNOLOJÎ

LI KURDISTANÊ ZANIST Û PERWERDE

Ser înternetê ji her perçeyên Kurdistan û Ewrûpa bi sedan malper heye ku di medyaya Kurdî ya Înteraktif-Online de cih digrin.Ji ber ku înternet cihêkî azade,erzane û sînoran nasnake gelê Kurd jî bi hêsanî xwe înternetê de gihandin astekê baş.Em rewşa Cihanê jî bidin ber çavan ku edî medyaya elektronîk her roj girîngîya xwe zêdetir dike pêwistîya pêşketina medyaya Kurdî ya elektronîk derdikeve holê.Ger înternet hin zêdetir berdarî were bikaranîn him sêra medyaya Kurdî cûdatir be him jî têkarîya înternetî di jiyana civakîya Kurd de û pêşetina rewşa politik a Kurdistanê jî zêdetirîn be.

Wekî min berê jî dest nîşan kiribûm, li Kurdistana Azad de ji dibistana seretayî heta zaningehê,li dezgehên fermî,di ji hev nivîsînên fermî de,hemû sazîyên Dewleta Federal a Kurdistanê de zimanê Kurdî tê bikaranîn

Li Kurdistana Azad

Zankoya Selahhaddîn-Hewlêr http://www.salun.org

Zankoya Silêmanî http://www.univsul.com

Zankoya Duhok http://www.uni-dohuk.net

Zankoya Koyê û

Zankoya Kerkûk

Bi giştî 5 zaningeh(zanko) heye ku bi giranî zimanî Kurdî perdewerde tê dayîn.Li Kurditana Rojhilat jî Zankoya Kermanşah(http://www.kums.ac.ir/index.htm) û Zankoya Kurdistan de zimanê Kurdî bi fermî tê bikaranîn.Hewlên Hikumeta Kurdistan her roj bo pêşketina perwerdeyê ser hîmên neteweyî û nûjen zêdetir dibe û dezgeh û rexistinên di vê qadê de zêdetir dibin.

Li Kurdistana Azad dezgeheke girîng bi navê Korî Zanyarî Kurdistan ku bo pêşketina zanist,ziman,çanda kurdî hatiye damezirandin û wek akademîyên AKADEMÎYA KURDÎ YA KAWA (http://www.hevgirtin.com) û gelek rexistin,yêkîtî û dezgeheên akademîk hene û gav bi gav zêdetir jî dibin.

Kurdish Point

Kurdistan Malper

Kurd Land

Wîndowsa Kurdî

Linuxa Kurdî

Kurdish Linux

Linuxî Kurdî

I. Explorera Kurdî-Opera

Kurdish PHP-NUKE

Kurdî Web

Kurd It Group

Skype-Kurdî-Kurdish